پايگاه خبري سلام پرس

شمایل

غارهاي لرستان ؛ آينه گردان تاريخ تمدن

غارها نخستين سكونتگاه هاي انسان و آغازگر تاريخ مدون بشري است؛ چرا كه نقاشي هاي روي غارها، كهن ترين آثاري است كه انسان اوليه تا كنون از خود به يادگار گذاشته است . اين سكونتگاه هاي قديمي آيينه گردان انسان هاي اوليه و خلق و خوي آنهاست . در لرستان غارهاي طبيعي فراواني وجود دارد كه در اين گزارش كوتاه با مهمترين آنها آشنا مي شويد.
غار كوه تمندر، اليگودرز

رشته كوه تمندر در نواحي بريرود و زلفي شهرستان اليگودرز واقع شده است و داراي ۴ رشته شمالي، جنوبي، خاوري و مركزي است. رشته شمالي ۲ قله از ناو دره سر را در بر مي گيرد كه به ترتيب ۳۲۰۰ و ۳۵۰۰ متر ارتفاع دارند. رشته مركزي داراي ۶ قله به نام هاي قله مركزي تمندر، هما، قله شمالي، خاوري و جنوبي تمندر و قله جنوبي دره سر است كه همه آنها بيش از ۳۵۰۰ متر ارتفاع دارند. قله مركزي تمندر ۳۹۰۰ متر ارتفاع دارد. رشته شمالي تمندر ۲ قله «فرسش» و
«قله جنوبي» را شامل مي شود كه به ترتيب ۳۶۰۰ و ۳۸۵۰ متر ارتفاع دارند. رشته جنوبي تمندر نيز شامل يك خط الرأس ۱۵ كيلومتري است كه در انتهاي باختري آن قله مخروبه قديمي به نام قلعه دختر قرار دارد.
كوهستان تمندر يكي از بزرگترين شكارگاه هاي شهرستان اليگودرز است. زنجيره به هم پيوسته كوه ها و قله هاي استان لرستان نه تنها مي تواند به يكي از كانون هاي توسعه ورزش كوه نوردي و صخره نوردي تبديل شود، بلكه به علت برف گيري و وجود شيب هاي مناسب در پاره اي از مناطق، قابليت ايجاد و توسعه ورزش اسكي را نيز دارند.

غار كلماكره، پلدختر

«كلماكره» به زبان محلي به معني جايگاه بز (كل كوهي) و انجير است. اين غار در ۲۰ كيلومتري شمال باختري شهرستان «پل دختر» واقع شده و از جنبه هاي طبيعي و فرهنگي، در زمره غارهاي با ارزش كشور است. «كلماكره» در يك منطقه باستاني، در ارتفاعات معروف به كوه مهله و در يكي از دره باغ ها واقع شده است. اين غار از نظر ساختار، در سازندهاي آهكي دوره كرتاسه به وجود آمده و با توجه به ته نشست هاي رسوبي و آهكي فراوان، حاوي استالاگتيت (چكنده ها) و استالاگميت (چكيده هاي) بسيار زيباست. وجود همين ساختارهاي طبيعي، عظمت و زيبايي خاصي به آن داده است. تالارها، حفره ها و شكاف هاي متعدد ايجاد شده در غار، فضايي اسرارآميز به آن داده و بيننده را به تحسين و اعجاب وادار مي كند.
غار كلماكره از ديدگاه ارزش فرهنگي و باستان شناختي نيز غاري با اهميت و با ارزش محسوب مي شود و از نظر آثار تمدن هاي باستاني نيز بسيار غني است. ارتفاعات كوه مهله قاعده يك مثلث فرضي را مي سازند كه ۲ ضلع آن از رودخانه سيمره و كشگان تشكيل شده است. اين مثلث از نظر تجمع و تعداد مراكز سكونتي انسان هاي پيشين، و وجود تپه ها و محوطه هاي باستاني و تاريخي، غنايي فوق العاده دارد و در ادوار پيش از تاريخ و در دوره هاي تاريخي بويژه ايلامي، پارتي و ساساني رونق و اعتبار فراوان داشته است. چنان كه در قسمت مدخل تالار و ورودي غار، آثار و بقاياي حيواني و انساني به وفور ديده مي شود كه حاكي از سكونت گاه و بي گاه انسان ها در اين غار است.
در حال حاضر غار فاقد راه هاي ورودي به نظر مي آمده اجباراً بايد از شيوه هاي كوه نوردي و سنگ نوردي براي رسيدن به آن استفاده كرد. راه ورود به غار در گذشته ها آسان تر بوده، اما به نظر مي رسد بر اثر فرسايش كوه يا وقوع زلزله، رابطه آن با بيرون قطع شده است.

غار سمسا ، الشتر

اين غار در دره آرش «الشتر» واقع شده و در گويش محلي به «مرسمسا» مشهور است. درازاي غار نزديك به ۷۰ متر، پهناي دهانه آن ۶ متر، پهناي داخل آن
۷ متر و بلندي دهانه آن ۳‎/۷ متر است. در كف اين غار، تعدادي سنگ چخماق ديده شده است. اين غار در بالاي محلي قرار دارد كه از آن جا سنگ هاي تراش خورده اي را براي ساختمان سازي آورده اند كه نشان مي دهد، بيشتر سنگ هاي بناها و آثار مهم الشتر و سنگ قبرها را از اين مكان تهيه كرده اند.

غار بتخانه ،كوهدشت

اين غار در ۱۸ كيلومتري جنوب خاوري شهر كوهدشت، در كوه «دمچهر» قرار دارد. قسمتي از دهانه غار به علل طبيعي بسته شده است، اما قسمتي از آن باقي است كه بايد به شكل خزيده از آن گذشت و به غار وارد شد. درازاي دهانه غار، ۱۸ متر و ارتفاع سقف آن نزديك به ۲۰ متر است. سراسر سقف و ديواره آن به دليل نفوذ آب از لايه هاي آهكي، سفيد شده است. غار، شامل ۲ قسمت جنوبي و شمالي است كه قسمت شمالي آن وسيع تر است. وجود سنگ چخماق و سفال هاي شكسته سياه و منقوش، مؤيد زندگي غار نشيني در اين ناحيه است. آثار دوره هاي مختلف تمدن هاي گذشته در اين غار يافت شده و به نظر مي رسد كه در آن آثار پالئولتيك نيز وجود داشته است. درازاي غار نزديك به ۲۰۰ متر و پهناي آن به طور متوسط ۲۰ متر است.

غار مير ملاس، كوهدشت

اين غار در كوه «سرسرخن» در فاصله حدود ۳۰ كيلومتري شهر كوهدشت واقع شده است. غار «ميرملاس» به مرور زمان درهم ريخته و در حال حاضر سايباني بيش، از آن باقي نمانده است. نقاشي هايي در ۲ طرف جنوب و شمال غار روي ديوار سايبان نقش بسته كه در معرض عوامل طبيعي و انساني قرار دارند. بيش تر نقاشي ها، صحنه هايي از شكارگاه يا رزمگاه را مجسم مي سازند. برخي نيز، نقش حيواناتي هستند كه نمي توان نوع آنها را تشخيص داد.

غار عالي آباد ،كوهدشت

اين غار در منطقه كوهدشت واقع شده و يكي از محل هاي سكونت انسان هاي پيش از تاريخ بوده است. غار پس از يك فرود ۶ متري تا عمق ۴۲۰ متري ادامه مي يابد. براي بازديد كامل از اين غار، وسايل فني كامل مورد نياز است.

غار ويزنهار، كوهدشت

كوه «ويزنهار» رومشكان از توابع كوهدشت، ۳ دره عميق دارد كه چين خوردگي هاي گوناگون دارد. دره باختري، از ۲ دره ديگر اهميت بيش تري دارد، زيرا در انتهاي اين دره و در قسمت بن بست آن، غاري است كه در سينه كوه كنده شده كه چشم انداز و ديدگاه آن سراسر دره را در بر گرفته است. از ميان دره، راهي براي رسيدن به غار وجود ندارد و ارتفاع دهانه تا سطح دره نزديك به ۲۰ متر است. در انتهاي بن بست دره، دريچه اي است كه پله هاي سنگي آن به طرف غار منتهي مي شوند و تا محوطه غار امتداد مي يابند. اين پله ها با چند پيچ حساب شده، دره را به غار متصل مي كنند. در گذشته، كسي از وجود اين پله ها آگاهي نداشت، ولي به طور تصادفي اين دريچه پيدا شد. سطح داخلي غار، چندان وسيع نيست، اما قسمت هايي از ديواره آن را تراشيده و صاف كرده اند.

غار قمري، خرم آباد

اين غار در باختر دره خرم آباد و در سينه كوهي مشرف به اين شهر واقع شده است. دهانه غار به سوي جنوب كوه قرار دارد و سطح داخل دهانه آن بيش از ۲۰۰ متر است. درازاي راهرو غار، باريك و طولاني است و تاكنون انتهاي آن كشف نشده است. درباره اين غار افسانه هاي بسياري زبان زد مردم محلي است.

غار يافته، خرم آباد

اين غار در ۲۵ كيلومتري جنوب باختري شهر خرم آباد بر سر راه كوهدشت در محلي به نام «سوليزه» بر دامنه كوه «يافت» واقع شده و سطح و فضاي داخلي آن محدود است.

غار كنجي ،خرم آباد

غار كنجي در ۴ كيلومتري جنوب شهر خرم آباد در كمركش يك كوه قرار گرفته است. دسترسي به اين غار، از طريق يك مسيل دره اي امكان پذير است كه در فصل بهار، از دامنه هاي آن، چشمه هاي آب جاري مي شود. اين غار يكي از منظم ترين غارها از لحاظ سطوح داخلي است. مساحت آن بيش از ۲۰۰ مترمربع است. كف غار خاكي است و در كاوش هاي انجام شده، چند گور مربوط به پيش از تاريخ همراه با اسكلت هاي متعدد از آن به دست آمده است. در دامنه و چشم انداز اين غار، دشتي وسيع با تپه هاي مصنوعي وجود دارد.

غار ارجنه ، خرم آباد

در دشت جنوبي دره خرم آباد، يك كوه كوچك وكم ارتفاع به نام «گرارجنه» وجود دارد كه تعدادي غار كوچك در سمت خاوري آن پديد آمده است و به نام همان كوه مشهورند.

غار قاژه يا مغاز، خرم آباد

در جنوب خاوري «كوه يافته» در بخش چگني خرم آباد غاري است به نام «قاژه» يا «مغار» كه در داخل آن، تعدادي «استالاگتيت» و «استالاگميت» ديده مي شود. دهانه غار به سوي خاور است و در داخل غار، حوضچه اي به نسبت بزرگ پر از آب سرد به وجود آمده كه بيش از ۱‎/۵ متر عمق دارد. در قسمت باختري دهانه غار، يك راه باريك وجود دارد كه با سنگ و گچ چند پله در آن ساخته شده است. اين غار، اقامتگاه موقت شكارچيان است و امكان دارد در گذشته، اين راه را شكارچيان ساخته باشند. در هر حال بازديد از اين غار و تماشاي طبيعت اطراف مسير آن، جذاب و ديدني است.

غار دوشه ، خرم آ باد
غار دوشه يكي از غارهاي تاريخي استان است كه در روستاي كرشوراب از توابع بخش چگني خرم آباد واقع شده و حاوي نقاشي ها و كتيبه هاي تاريخي متعدد و جالب توجه است. براي ورود به غار بايد از باختر تنگه دوشه به بالاي كوه صعود كرد. ارتفاع سقف تا كف غار در حدود ۵ متر و داخل آن به شكل دايره منظم است كه انحناي قسمتي از ديواره هاي آن، به علت پيش آمدگي ديواره كوه، به هم پيوسته است. بر ديواره هاي مسطح اين غار، در حدود يك صد و ۱۰ نقش با رنگ سياه نقاشي شده است. بر ديواره باختري آن نيز به جز نقش هاي ياد شده، ۲ كتيبه وجود داشته كه يكي به كلي از بين رفته و نيمي از ديگري نيز محو شده است. مهم ترين علت سالم ماندن نقوش كتيبه، دوري از عوارض طبيعي است. در دهانه حفره هاي انتهايي غار، استخوان هاي انسان و حيوان و سفال هاي شكسته يافت شده است.

 

غار كوگان، خرم آباد

اين غار يكي از معدود غارهاي مصنوعي استان است كه به دست انسان در دل كوهستان به وجود آمده است. موقعيت مكاني غار ۸ كيلومتري جاده خرم آباد- كرمانشاه به سمت چپ در كوه موسوم به كوگان است. غار كوگان جزو غارهاي چند طبقه است كه دسترسي بسيار سختي دارد و رسيدن به آن بدون تجهيز به امكانات و وسايل كوه نوردي و غار نوردي ممكن نيست. اين غار دژ مانند، به استناد سكه هايي كه در اطراف آن به دست آمده است، به دوره اشكانيان تعلق دارد.

اشتران كوه، غار برفي ازنا

اشتران كوه، رشته كوهي به درازاي تقريبي ۵۰ كيلومتر است كه در محدوده اليگودرز و دورود و ازنا در جهت شمال باختري، جنوب خاوري امتداد دارد. اين رشته كوه يكي از زيباترين كوه هاي كشور به شمار مي رود كه يخچال هاي طبيعي و دائمي آن در تمام سال از برف و يخ پوشيده شده است. اشتران كوه، قلل متعددي دارد كه بلندترين قله آن معروف به چال كبود و به نام «سن بران» است كه ۴۱۰۰ متر از سطح دريا ارتفاع دارد. اين رشته كوه از خاور به باختر به شكل مارپيچ امتداد مي يابد و در هر پيچ يك نيم دايره تشكيل مي دهد كه در اصطلاح محلي به اين نيم دايره ها چال مي گويند. در انتهاي هر چال كه به زير قلل و خط الرأس هاي مرتفع منتهي مي شود، يخچال هاي دائمي وجود دارد. چال هاي اشتران كوه و قله هاي مهم آن به ترتيب از باختر به خاور عبارتند از: چال هاي ميشان، كبود، بران، فيال سون، پنجم، پيار و چال همايون. چال همايون آخرين چال مهم اشتران كوه است كه قله مرتفع كفت همايون با ۴ هزارمتر ارتفاع در آن قرار دارد. چشمه معروف و بزرگ شاه تخت كه بزرگترين سرچشمه آب دز است؛ نيز در اين محل واقع شده است. از سوي ديگر، درياچه زيباي گهر نيز در قسمت جنوبي اين چال قرار گرفته و جاذبه هاي گردشگري آن را دو چندان كرده است.

غاليه كوه ، اليگودرز

يكي از مرتفع ترين كوه هاي جنوب باختري ايران است كه با ۴۱۱۰ متر ارتفاع در فاصله ۸۰ كيلومتري اليگودرز واقع شده است و مرز طبيعي شهرستان اليگودرز و دزفول است. دامنه هاي اين كوه بسيار زيبا و مفرح و پر از گياهان و گل هاي معطر است صعود به اين قله از طريق روستاي چقا گرگ كه در فاصله ۴۸ كيلومتري جنوب باختري اليگودرز واقع شده است صورت مي گيرد. مسير صعود اين كوه عبارت است از: روستاي چقا گرگ، روستاي دردايي، گردنه نصير مرده، روستاي شاه آباد، روستاي باغ ناحيه تخت رز، گردنه آخورا، دره دنده سان، قله دال بازي و غاليه كوه.

Advertisements

دسته‌بندی شده در: Salam Press

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

صفحه‌ها

ژانویه 2008
ش ی د س چ پ ج
« دسامبر   فوریه »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  
%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: